Benidorm hefur um árabil verið sá dvalarstaður Spánar sem hvað flestir ferðamenn sækja heim. Þar er að finna 40 þúsund hótelherbergi og gistinæturnar á hverju ári eru á elleftu milljón. Saga Benidorm sem leikvangs Evrópubúa spannar um hálfa öld og er um margt athyglisverð – og þegar sumri lýkur heldur sólin áfram að skína og aðrir en hinir hefðbundnu sólarstrandagestir fara að fylla hótelin.
Þorpið á sér langa sögu Þarna gerðu Márar oft strandhögg og enn má sjá varðturna frá miðöldum á hæðunum er var ætlað að fylgjast með komu vígamanna að sunnan. Þegar leið á síðustu öld varð Benidorm að vinsælum, háklassa dvalarstaði fyrir Spánverja, ekki síst frá Madrid sem flúðu vetrarhörkurnar á hásléttunni fyrir hið milda loftslag Miðjarðarhafsins þar sem sólin skín vel rúmlega þrjú hundruð daga á ári.
Það var svo árið 1954 sem að þáverandi bæjarstjóri Benidorm, Pedro Zaragosa Orts, lét drauminn um ferðamannaparadís við flóann rætast. Það var raunar ekkert sjálfgefið á þeim tíma. Spánn var einræðisríki, menningin íhaldssöm og menn – hvað þá konur – áttu ekki að vera að stríplast mikið á ströndunum. Pedro var hins vegar maður með sýn og hann vildi láta hana rætast. Sagan segir að hann hafi óskað eftir fundi með Francisco Franco og ekið á vespunni sinni til höfuðborgarinnar Madrid til að mæta á þann fund. Einhvern veginn tókst honum að sannfæra Franco um að það væri kominn tími til að breyta og nýta þau tækifæri sem að fælust í loftslagi og strandlengju Spánar.
Franco samþykkti að leyfa róttæka tilraun við strendur Benidorm. Konum yrði leyft þar að ganga um í hinum róttæka fatnaði bikini og dansstaðir yrðu starfræktir við ströndina.
Pedro Zaragosa var hins vegar framsýnn maður og hann setti uppbyggingunni strangar skorður með aðalskipulagi sem var samþykkt 1956. Á hverri lóð sem að byggingarleyfi væri veitt á yrði ákveðið hlutfall að vera „grænt svæði“. Þrátt fyrir að byggt yrði hátt væri rými á milli háhýsanna og þessari reglu hefur verið framfylgt af hörku. Þetta sést hvað best þegar gengið er upp á hæðirnar í kringum Benidorm, þá kemur á óvart hversu dreifð byggðin er, þótt að frá sjó minni hann meira á litla Manhattan.
Fljótlega eftir að uppbyggingin hófst fóru ekki síst sænskir og þýskir túristar að streyma að.
Fyrsta íslenska heimildin um Benidorm, þetta spænska sjávarþorp sem við fundum , er í lítilli frétt í Alþýðublaðinu er einmitt frá því leyti eða frá 6. desember 1959.
„Íbúarnir í Benidorm, — fiskiþorpi á Miðjarðarhafsströnd Spánar eru aðeins 4 þús., en næsta sumar er reiknað með, að 30.000 ferðamenn komj þangað til lengri eða skemmri dvalar. Þessi mikla breyting á lífi íbúanna í Benidorm stendiir í sambandi við þær hraðstígu breytingar, sem átt hafa sér stað allsstaðar á þessu svæði undanfarin ár, allt frá Costa Brava til Costa del Sol. Á yfirstandandi árí voru reist fjögur
ný hótel í Benidorm og eru þau þá komin upp í 50 í þessia litla þorpi. Þrír næturklúbbar og sex kvikmyndahús gefa eigendum sínum góðar tekjur og enskir, franskir og þýzkir lúxusvagnar fylla hinar
þröngu götur. Þúsundir Evrópubúa flykkjast að Miðjarðarhafi á sumrin og fjölmargir koma þangad
yfir vetrarmánuðina í leit að sól og hlýju. Fólkið í Benidorm telur þetta aðeins byrjunina og segir: „Eftir nokkur ár verður Benidorm orðin eins og Nizza eða Cannes.“.
Fyrstu túristarnir flugu um borgina Valencia en árið 1967 var flugvöllurinn í Alicante vígður og þá fóru hlutirnir að breytast hratt. Túristar streymdu að hvaðanæva úr Evrópu og íslensku ferðaskrifstofurnar Sunna, Saga og Útsýn fóru að bjóða þangað ferðir árið 1967 með leiguflugi til Alicante undir þeim formerkjum að „Hvíta ströndin“ væri mun betri en Mallorca þó að menn gengju svo sem fyrir ferðum þangað fyrir „þá sem þangað vildu sækja,“ líkt og Ingólfur Guðbrandsson orðaði það i Morgunblaðsviðtali.
Benidorm-sprengingin kom svo upp úr miðjum áttunda áratugnum og Íslendingar líkt og aðrir Norður-Evrópubúar sóttu þennan stað grimmt. Ímynd Benidorm leið smám saman fyrir vikið og „þorpið“ sem var orðið að stórborg yfir sumarmánuðina fékk á sig þann stimpil að þar væri fátt annað að finna skemmtanalíf fyrir unglinga og fulla Breta og Norðurlandabúa.
Þessari ímynd eru ferðamálayfirvöld á svæðinu að vinna í að breyta og benda til dæmis á að í þessum litla bæ er að finna fleiri hótelstjörnur en á Grikklandi öllu. Standardinn er heilt yfir hár og atvinnumennskan mikil Auðvitað þyrpast þarna ennþá hópar til að skemmta sér að sumri til en engu að síður er Benidorm lagskipt.
Strendurnar eru tvær, Levante norðanmegin og Poniente sunnanmegin og skilur gamli bærinn þær að. „Breski hlutinn“ er nyrst á svæðinu Rincon Loix og eftir því sem sunnar dregur verður andrúmsloftið spænskara.
Benidorm hefur upp á síðkastið ekki síst lagt áherslu á hversu tilvalið er að koma þangað á veturna til að stunda alls konar sumaríþróttir. Það eru ekki bara eldri Spánverjar sem fylla hótelin á veturna og tryggja að hægt sé að halda þeim og veitingastöðunum opnum árið um kring. Þarna eru til dæmis kjöraðstæður fyrir hjólreiðaferðir, gönguferðir, köfun og siglingar svo dæmi séu nefnd. EInnig er að finna tvo golfvelli sem henta byrjendum jafnt sem lengra komnum ágætlega. Um leið og sumartraffíkinni lýkur flykkjast þarna á svæðið fólk til að ganga, hjóla og kafa.
Skammt utan við ströndina er að finna eyjuna Isla de Benidorm, klett sem rís upp úr hafinu. Á sumrin eru ferðir vinsælar með flatbotna bátum með glerbotni þar sem hægt er að virða fyrir sér sjávarlífið en að vetri gefst meira næði til að njóta fegurðarinnar neðansjávar á annan hátt. Sjórinn er tiltölulega hlýr – um tuttugu gráður þegar að við vorum þarna í lok nóvember – og sjónarspilið um margt mikilfenglegt, fjölbreyttar klettamyndanir og fiskalíf neðansjávar. Kannski engin furða að þetta sé einn af vinsælli köfunarstöðum Evrópu.
Dennis Raus frá útivistarfyrirtækinu Marco Polo var okkur innan handar við að skipuleggja margs konar útivist, meðal annars kajakeferðir um Benidorm-flóann en róður út í eyjuna tekur 45-60 mínútur.
Hjólreiðamöguleikarnir eru líka fjölbreyttir, bæði fyrir fjallahjól og racer og það vantar ekki brekkurnar fyrir þá sem það kjósa. Ágætis túr er til dæmi að hjóla í nágrannaþorpið Albir við næsta flóa og hægt að taka margvíslega misbratta króka á leiðinni, sem að Dennis sýndi okkur.
Einver skemmtilegast útivistarkosturinn er hins vegar að ganga í þjóðgarðinum Serra Helada, fjallgarði á milli Benidorm og Albir. Fyrst þarf að fara upp á hæðina norður af Rincon Loix þar sem er ótrúlegt útsýni yfir bæinn og síðan tekur við grýttur stígur yfir hæðirnar með Miðjarðarhafið á aðra hönd og fjallasýnina inn í land á hina.
Þetta er alvöru ganga, um átta kílómetrar með fjölmörgum tindum, hækkunin tæpir fimm hundruð metrar, sem er ekkert rosalegt miðað við Esjuna kannski en það er auðvitað hægt að ganga til baka líka. Alls er þetta um þriggja klukkustunda rösk ganga hvora leið þar sem tindur tekur við af tindi og þverhníptar brúnirnar ganga niður í sjóinn með einstöku útsýni niður í litlar víkur þar sem sjóræningjar höfðu við hér áður fyrr.
En við erum auðvitað Vínótekið og auðvitað kynntum við okkur líka það sem er mest spenanndi í matargerð og veitingahúsa lífi Benidorm. Lesið um það með því að smella hér.
