Kveðjum 2018 með freyðandi stæl

Enn einu sinni er komið að því að kveðja gamla árið og fagna hinu nýja. Það tengjast mismunandi hefðir áramótunum út um allan heim. Hér eru líklega flugeldar  (að minnsta kosti enn sem komið er) og áramótaskaup það fyrsta sem kemur upp í huga flestra. Ef eitthvað tengir hins vegar veisluhöld um áramót sameiginlegum böndum, að minnsta kosti á Vesturlöndum, þá er það sú hefð að skála fyrir liðnu ári og ekki síður nýju ári í glasi af góðu kampavíni.

Margir nota orðið kampavín sem samheiti yfir öll freyðandi vín. Þetta sýnir kannski best hversu vel markaðssetning vínbændanna í Champagne hefur tekist í gegnum aldirnar. Það eru hins vegar alls ekki öll freyðivín kampavín þótt öll kampavín séu freyðivín.

Champagne er hérað í norðurhluta Frakklands, austur af París og eru víngerðarsvæðin í kringum hina sögufrægu borg Reims. Þar og í nágrannabæjunum Epernay og Ay eru höfuðstöðvar flestra kampavínsfyrirtækja og teygja kjallarar þeirra sig undir borgina á stóru svæði. Champagne hentar ekkert afskaplega vel til hefðbundinnar vínframleiðslu. Hvítvínin og rauðvínin, sem vissulega eru framleidd, eru vægast sagt ekkert sérstök.

Það eru hins vegar orðnar ansi margar aldir frá því að bændur, eða kannski réttara sagt munkar, uppgötvuðu að með því að koma af stað kolsýrugerjun í flöskunni að lokinni hinni hefðbundnu áfengisgerjun væri hægt að breyta óspennandi vínum í stórkostlegar perlur.

Kampavínshúsin svokölluðu eru flest hver risavaxin og geyma milljónir flaskna í kjöllurum sínum sínum þar sem gangar eru oft margra kílómetra langir. Þetta eru hús með langa og merkilega sögu á borð við Veuve Clicquot sem kennt er við ekkjuna Clicquot er tók við rekstrinum á sínum tíma af eiginmanni sínum látnum. Vegna hins skærappelsínugula miða er vínið oft kallað “gula ekkjan” í daglegu tali. Eða þá Mumm en það voru bræðurnir Mumm og félagi þeirra M. Giesler, sem stofnuðu „P.A. Mumm, Giesler & Cie árið 1827. Mumm-bræðurnir komu frá Rudesheim í Rínardalnum og átti fjölskyldan mikilsvirt vínfyrirtæki þar. Samstarf þeirra og Giesler entist í nokkur ár eða þar til Giesler stofnaði sitt eigið fyrirtæki en barnabörn Mumm komu inn í reksturinn ásamt honum. Eitt þeirra, Georges-Hermann tók að lokum einn við fyrirtækinu og ber það nafn hans enn í dag eða „G.H. Mumm & Cie“. Þekktast er húsið fyrir „rauða borðann“ eða Cordon Rouge.

Besti vínin eru mjög þurr – sem á vínmáli er andstæðan við sæt – og eru skilgreint sem Brut. Sum húsin ganga jafnvel enn lengra og framleiða vín sem skilgreind eru sem Zero Dosage eða Extra Brut og eru þau enn þurrari en Brut-vín.

En kampavín eru ekki ókeypis og því horfa margir til annarra svæða. Það eru framleidd frábær freyðivín víða um heim og þau bestu þeirra eru gerð samkvæmt sömu aðferðum og kampavín, það er með kolsýrugerjun í flösku en ekki í tönkum.

Á Ítalíu drekka menn Spumanti eða freyðandi Lambrusco. Spánverjar eru með réttu stoltir af hinum ágætu Cava-vínum sínum sem framleidd eru í Katalóníu. Í flestum víngerðarhéruðum Þýskalands eru framleidd og drukkin Sekt-vín, þau bestu úr Riesling-þrúgunni og í Ástralíu drekka menn gjarnan freyðandi dökkrautt Shiraz-vín um jólin. Um allt Frakkland má finna freyðivín og má þar nefna Crémant-vínin sem framleidd eru í Alsace og Bourgogne.

Hér eru t.d. fáanleg mjög góð Crémant-vín frá Willm og Rene Muré í Alsace og Bailly-Lapierre í Búrgund. Bæði að sjálfsögðu Brut. Það á einnig við um hin ítölsku Ferrari Maximum Brut  og Franciacorta-freyðivínin Bellavista og Barone Pizzini einhver bestu freyðivínin utan Champagne, sem hér eru fáanleg. Þau eru gerð úr sömu þrúgum og notaðar eru í Champagne og gætu auðveldlega villt á sér heimildir sem “kampavín”.

Spænsku Cava-vínin eru einnig þegar vel lætur glettilega góð og mun ódýrari en kampavín. Castillo Perelada Brut og Chardonnay Brut eru frábær þurr Cava-vín frá Katalóníu og vilji menn eitthvað aðeins sætara þá er hægt að grípa til Demi-Seco frá góðum framleiðanda á borð við Codorniu.

Deila.